Marmaris Ticaret Odası (MTO), Marmaris’in tarihi, kültürel ve mimari mirasını gelecek kuşaklara aktarma vizyonu doğrultusunda yürüttüğü kültür yayınları çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Marmaris’te az sayıda örneği bulunan Osmanlı dönemi yapılarından Hafsa Sultan Menzil Yapısı (Kervansaray) üzerine hazırlanan ve İtalya’da birincilik ödülü alan yüksek lisans tezi, MTO tarafından kitaplaştırılarak kültür yayınları arasına dahil edildi.

İtalya’nın başkenti Roma’da, Sapienza Università di Roma Mimari Koruma ve Restorasyon Yüksek Lisans Programı’nda hazırlanan çalışma, Yüksek Mimar Elif Öncel tarafından bitirme tezi olarak sunuldu. “Yeniden Kullanım Odaklı Koruma Projesi: Hafsa Sultan Menzil Yapısı” başlıklı tez, jüri değerlendirmesinde 110 üzerinden tam puan alarak dönem birincisi oldu. Hakkında sınırlı sayıda kaynak bulunan Hafsa Sultan Kervansarayı için bugüne kadar yapılmış en kapsamlı akademik çalışma olma özelliğini taşıyan tez, mimari ve akademik alanda önemli bir boşluğu dolduruyor.

Tezin kitap haline getirilerek kamuoyuyla buluşturulması sürecinde Marmaris Ticaret Odası, kültürel mirasın belgelenmesi ve korunmasına yönelik anlayışını bir kez daha ortaya koydu. Bu yayın, MTO’nun 17. kültür yayını olarak ilgili kurumların, akademisyenlerin ve tarih meraklılarının beğenisine sunuldu.

Marmaris Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mutlu Ayhan, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, Hafsa Sultan Menzil Yapısı’nın Osmanlı döneminde hem konaklama hem de lojistik amaçlarla kullanılan seçkin menzil yapılarından biri olduğunu vurguladı. Ayhan, son yıllarda atıl durumda kalan yapının Marmaris Kalesi ve çevresinin tarihi dokusuyla uyumsuz bir görünüm sergilediğine dikkat çekerek, MTO’nun öncelikli hedefinin bu tür tarihi değerleri koruyarak turizme kazandırmak olduğunu ifade etti.

Ayhan açıklamasında, Elif Öncel’in İtalya’da en yüksek puanla birincilik elde eden çalışmasının Marmaris adına gurur verici olduğunu belirterek, tez kapsamında sunulan restorasyon ve yeniden kullanım önerilerinin yol gösterici nitelikte olduğunu söyledi. Açık hava sineması, müze ve hediyelik eşya alanları gibi işlev önerilerinin yapının sürdürülebilir biçimde yeniden kullanıma kazandırılmasına katkı sağlayacağını ifade eden Ayhan, gerekli izinlerin verilmesi halinde MTO olarak restorasyon bütçesini karşılamaya hazır olduklarını vurguladı.

Projeyi hazırlayan Yüksek Mimar Elif Öncel ise Marmaris ile olan kişisel bağının bu çalışmada etkili olduğunu belirterek, Hafsa Sultan Menzil Yapısı’nın geçmişteki canlı dönemlerini öğrendikçe, mevcut durumunun Marmaris tarihi açısından önemli bir kayıp olduğunu fark ettiğini dile getirdi. Öncel, bu yapının yeniden kente kazandırılması gerektiğine inanarak çalışmasını bu doğrultuda şekillendirdiğini ifade etti.

Marmaris Ticaret Odası’nın destek ve katkılarının sürecin her aşamasında kendisi için büyük bir motivasyon kaynağı olduğunu belirten Öncel, tezin kitaplaştırılmasının hem çalışmanın daha geniş kitlelere ulaşmasını hem de Marmaris’in kültürel mirasına sahip çıkılmasını sağladığını söyledi.

Marmaris Ticaret Odası’nın söz konusu proje kitabı ve diğer kültür yayınlarına kultur.mto.org.tr adresi üzerinden ulaşılabiliyor.

Editörün Notu

Bir kenti yönetmek, temsil etmek ya da adına karar vermek; sadece bir koltuğu doldurmakla olmuyor. O kentle duygusal bir bağ kurmayı, onun geçmişine saygı duymayı ve geleceği için sorumluluk almayı da gerektiriyor. Bence oda başkanı seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli özelliklerden biri tam olarak bu: kente bağlılık.

Üyesi olmaktan gurur duyduğum Marmaris Ticaret Odası’nda bugün gördüğüm yaklaşım, bu bağlılığın somut bir karşılığı. Kültür yayınlarına, tarihi yapılara, kentin belleğine gösterilen özen; Marmaris’e sadece ticari bir alan olarak bakılmadığının açık bir göstergesi. Hafsa Sultan Menzil Yapısı gibi bir değerin, akademik bir çalışmayla kitaplaştırılarak geleceğe bırakılması, “biz bu kenti seviyoruz” demenin en güçlü yollarından biri.

Bu duruşun arkasında Marmaris’i gerçekten seven bir yönetici var. Mutlu Ayhan, iş hayatındaki başarısını kente olan aidiyetiyle birleştirebilen, Marmaris’in ruhunu bilen, turizme hâkim, ince düşünen ve entelektüel bir bakışa sahip bir oda başkanı. Kültürü, tarihi ve estetiği önemseyen; “bu kent bizden sonra da yaşayacak” bilinciyle hareket eden bir anlayış… Açıkçası bu, her yönetici profilinde rastlanan bir özellik değil.

Bir yapının restorasyonuna, bir kitabın basımına ya da bir kültür projesine sahip çıkmak; bütçeden çok niyetle ve yürekle ilgili. MTO’nun ve Başkan Mutlu Ayhan’ın bu konulardaki net duruşu, Marmaris adına umut verici. Çünkü kentini seven, onu korumayı görev bilen yöneticiler sayesinde şehirler kimliğini kaybetmiyor.

Dilerim bu yaklaşım, Marmaris’teki diğer oda başkanlarına ve Türkiye’deki tüm oda başkanlarına ilham olur. Kentine bağlı olan, geçmişine sahip çıkan, geleceği düşünen yöneticilerle şehirler sadece büyümez; anlam kazanır.

Marmaris’e, kültürüne ve değerlerine sahip çıkan Marmaris Ticaret Odası’na teşekkürler…
Seycan Akman