Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sırada bulunan kanser hakkında farkındalığı artırmak adına Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen 4 Şubat “Dünya Kanser Günü”nde Marmaris Kent Konseyi Kadın Meclisi tarafından, Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Öznur Aksakal sunumuyla Kanser Etyolojisi hakkında panel düzenlendi.

Marmaris Belediyesi Kültür ve Sanat Evi’nde düzenlenen panele Marmaris Kent Konseyi Başkanı Necmettin Yankol, Kadın Meclisi Başkanı Şenay Kılın, CHP Marmaris Kadın Kolları Başkanı Dilay Uçar ve vatandaşlar katıldı.

Marmaris Kent Konseyi Başkanı Necmettin Yankol, Kent Konseyi Kadın Meclisi tarafından her ayın ilk cumartesi gününde sağlık panallerinin devam edeceğini ve bunun ikincisini düzenliyoruz dedi.

Yankol; “ Sağlık üzerine vatandaşlarımızı bilinçlendirmek amacıyla düzenlenen panellerimize devam edeceğiz. Bugünde çok önemli bir hastalık olan ve hiçbirimizin yakalanmasını istemediğimiz kanser hastalığıyla ilgili panelimiz var. Bu konuda meslek deneyimiyle dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. Öznur Aksakal’a verdiği desteklerden dolayı çok teşekkür ederim” dedi.

Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Öznur Aksakal Kanser Etyolojisi ile ilgili ile ilgili verdiği bilgilerde önemli açıklamalarda bulundu.

Aksakal, kanser oluşumunda en önemli faktörleri şöyle sıraladı.  Diyet Faktörleri (%50), Sigara (%35), Mesleki Mazuriyet  (%5), ve Genetik Faktörler. Virüsler (%10).

Aksakal, “ kanserin nedenlerini 6 başlık halinde toplayabiliriz bunlar;  1- Diyet Faktörleri, 2-Kimyasal Faktörler, 3-Farmakolojik Ajanlar, 4-Mikrobiyal Ajanlar, 5-Fiziksel faktörler, 6-Genetik Faktörlerdir” diyerek madde madde açıklamalarda bulundu.

1-DİYET FAKTÖRLERİ:

Yüksek yağ konsantrasyonu ve yüksek kalorili gıdalar, kırmızı et tüketimin fazla olduğu diyetlerle beslenmede; meme,kalın bağırsak, prostat, pankreas ve rahim kanserlerinde artış olduğu bilimsel çalışma ve verilerle kanıtlanmıştır.

Alkol bir diğer diyet faktörüdür. Özellikle sigara ile birlikte kullanımında ağız içi, gırtlak, yutak, yemek borusu, karaciğer ve pankreas kanserleri daha sık görülmektedir.

Tuzlanmış, tütsülenmiş, yanmış yiyecekler ile beslenme de, yemek borusu ve mide kanseri riskini arttırmaktadır. (Uzakdoğu da bu tip beslenme yaygındır)

Nitrat ve Nitrit katkılı maddeler de bir diğer kanser nedenidir. Raf ömrünü uzatmak amacı ile gıdalara (sucuk, salam, sosis vb.) katılan bu bileşiklerin aşırı kullanımı mide-bağırsak sistemi kanserlerinin etyolojisinde önemli rol oynamaktadır.

2-KİMYASAL FAKTÖRLER:

Sigara kullanımı en önemli kimyasal ajandır. Sigara içindeki 4,000 den  (dörtbin) fazla kimyasal maddeden 81 inin (seksenbir) kansorejen olduğu kanıtlanmıştır. Sigara tüm kanserlerin yaklaşık % 30 undan (otuz), akciğer kanserlerinin ise % 90 ından (doksan) sorumludur. Ayrıca ;baş-boyun tümörleri, mesane, yemek borusu, pankreas ve rahim ağzı kanserlerinin oluşumunda en önemli etyolojik faktördür. Kanser yapıcı etkisi, kullanılan sigara miktarı ve süresi ile doğru orantılı olarak artış göstermektedir.

Aflatoksin; Aspergillus mantarının bulaştığı yiyeceklerin tüketilmesi ile (özellikle fındık-fıstık-kırmızı biber-kuru incir-mısır gibi) karaciğer kanseri arasında bir ilişki olduğu gösterilmiştir.

Aromatik amin ve Anilin Boyaları; boya sanayinde kullanılan bu tür maddelere mesleki maruziyet sonucunda, özellikle mesane kanseri riski artmaktadır.

Arsenik, Katran ve çeşitli kimyasal yağlarla maruziyet, akciğer ve deri kanserleri oluşumunda önemli bir faktördür.

Asbestos; izolasyon sanayisinde kullanılan asbest ile mesleki veya çevresel olarak uzun süre maruziyet Mezotelyoma(akciğer ve karın zarı) oluşumunda en önemli etyolojik faktördür. Sigara ile birlikteliğinde akciğer kanseri riski artmaktadır.

Benzen, klorometil eter, kloro etil sülfid, krom ve nikel bileşikleri ile vinil klorit diğer kimyasal faktörler arasında yer almaktadır.

3-FARMAKOLOJİK AJANLAR

Sitostatik ve İmmünosupresif ajanlar; kanser ve otoimmün hastalıkların tedavisinde kullanılan bu tür ilaçların kendileri de kanser oluşturabilmektedir. Lösemiler, solid tümörler (akciğer kanseri gibi ) sayılabilir.

Anabolik steroidler; karaciğer kanser riskini arttırmaktadır.

Oral kontraseptiflerin (gebelik önleyici ilaç) uzun süreli kullanımı (on yıl ve üzeri) karaciğer kanseri riskini

arttırmaktadır.

4-MİROBİYOLOJİK AJANLAR;

Clonorchis sinensis adlı uzakdoğuda görülen bir parazit, safra kesesi ve safra yollarında kansere yol açabilmektedir. Keza; Schistoma Haematobium paraziti de mesane kanserleri ile ilişkili bulunmuştur.

Hepatit B virüsü karaciğer kanserine neden olabilmektedir.

Epstein Barr viriüsü lenfoma ve geniz kanserlerinde rol oynamaktadır.

HPV (Hman Papilloma Virüs) ise rahim ağzı ve anal kanal kanserlerinde en önemli faktördür.

5-FİZİKSEL FAKTÖRLER;

İyonizan radyasyon bilinen en önemli kanser oluşturucu faktördür. Gerek tedavi amaçlı ve gerekse de kaza sonucu maruziyet ile hücrelerimizin temel yapı taşı olan DNA hasarlanmakta ve kanserleşme sürecini başlatabilmektedir. ( Özellikle lösemi ve akciğer kanseri)

Aşırı derecede Ultraviyole (UV) mariziyeti cilt kanserleri riskini artırmaktadır.

Elektromanyetik alanlar özellikle beyin ve kan kanserleri arasında bir ilişki gösterilmiştir.

6-GENETİK FAKTÖRLER;

Tüm kanserlerin yaklaşık %5 i (beş) genetik nedenlere bağlıdır.

Ailesel Adenomatöz Polipozisli (FAP) hasta gruplarında kalın bağırsak oluşma riski çok yüksektir.

BRCA 1-2 gen mutasyonu taşıyan kadınlarda meme kanseri riski elli (50) yaşından sonra % 80 (seksen) üstündedir.

Nörofibromatozli hastalarda beyin tümörleri ve Xeroderme pigmentozumlu hastalarda bazı tip deri kanserleri görülme sıklığı artmıştır.

Yorum Yaz

Lütfen Yorumunuzu yazınız!
Adınız

*